Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv ölkələrin təhlükəsizlik şuraları katiblərinin Bakıda keçirilən 5-ci toplantısı mühüm məsələlərin müzakirəsi ilə yadda qalıb. Toplantıda türk dövlətləri arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qarşıda duran təhlükələr və onların qarşısının alınması yolları müzakirə olunub. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev toplantının iştirakçılarını qəbul edərkən Türk dünyasının qarşısında duran əsas məsələlərə toxunub. Prezident bildirib ki, bu gün ölkələrin təhlükəsizliyi bir çox sahədən asılıdır və dövlətlər arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi vacibdir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd edib: “Ölkələrimizin mövcud və mümkün təhdidlərdən nə dərəcədə qorunması bütün planlarımızın həyata keçirilməsi üçün əsas şərtdir.” Məhz buna görə TDT ölkələrinin təhlükəsizlik qurumları arasında məlumat və təcrübə mübadiləsinin aparılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyev təhlükəsizlik şuraları katiblərinin mütəmadi görüşlərinin vacibliyini qeyd edərək bildirib ki, bu görüşlər “qlobal və regional təhdid və risklərin müəyyənləşdirilməsi və onların neytrallaşdırılması yollarının araşdırılması baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.”
Türk dövlətlərini birləşdirən əsas amillərdən biri də ortaq tarix və mədəniyyətdir. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstan xalqları arasında dil, tarix, mədəniyyət və adət-ənənələr baxımından yaxın əlaqələr mövcuddur. Prezident İlham Əliyev bu barədə deyib: “Qardaş xalqlarımızı ortaq etnik köklər, dil, mədəniyyət və ənənələr möhkəm ailə kimi birləşdirir.”
Bu yaxınlıq dövlətlər arasında münasibətlərin müxtəlif sahələrdə inkişafına da imkan yaradır. Son illərdə türk dövlətləri arasında siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, enerji, təhsil və mədəniyyət sahələrində əlaqələr genişlənir. Azərbaycanın bu əməkdaşlıqda mühüm rolu var. Ölkəmizin yerləşdiyi əlverişli coğrafi mövqe Azərbaycanı Avropa ilə Asiyanı birləşdirən əsas nəqliyyat yollarından birinə çevirir. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Xəzər üzərindən daşımalar və digər layihələr türk dövlətləri arasında əlaqələrin inkişafına imkan yaradır.
Enerji sahəsində də Azərbaycan mühüm tərəfdaşlardan biridir. Azərbaycan enerji resurslarının dünya bazarlarına çatdırılmasında iştirak etməklə yanaşı, Mərkəzi Asiya ölkələri ilə enerji sahəsində əməkdaşlığı da genişləndirir. Türk dövlətləri arasında münasibətlərin inkişafında ikitərəfli əlaqələr də xüsusi yer tutur. Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib. 2021-ci ildə imzalanan Şuşa Bəyannaməsi iki ölkə arasındakı müttəfiqlik münasibətlərinin mühüm hüquqi sənədlərindən biridir.
Azərbaycanın Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla əlaqələri də son illərdə daha da inkişaf edib. Nəqliyyat, enerji, rəqəmsal texnologiyalar, iqtisadiyyat və mədəniyyət sahələrində yeni layihələr həyata keçirilir. Türk dövlətləri arasında münasibətlər yalnız dövlət rəhbərlərinin görüşləri ilə məhdudlaşmır. Xalqlar arasında əlaqələrin gücləndirilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Mədəni tədbirlər, tələbə və gənclər mübadiləsi, elm və təhsil sahəsində əməkdaşlıq xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına şərait yaradır.
Prezident İlham Əliyev çıxışında gənclərlə işin əhəmiyyətinə də diqqət çəkib. Dövlət başçısının sözlərinə görə, “gənc nəslin milli-mənəvi dəyərlərə, vətənpərvərlik və dövlətçilik prinsiplərinə bağlı ruhda formalaşdırılması” mühüm məsələlərdən biridir.
Bu gün informasiya sahəsində təhlükəsizlik də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sosial şəbəkələr və rəqəmsal texnologiyalar insanların həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Bununla yanaşı, yanlış məlumatların yayılması, dezinformasiya və müxtəlif informasiya təxribatları yeni risklər yaradır. Prezident İlham Əliyev də müasir təhlükələrin yalnız fiziki xarakter daşımadığını vurğulayıb. Dövlət başçısı bildirib: “Bugünkü təhdidlər təkcə fiziki deyil, həm də ideoloji xarakter daşıyır.” Bu səbəbdən dövlətlərin informasiya təhlükəsizliyi sahəsində də bir-biri ilə təcrübə bölüşməsi və əməkdaşlıq etməsi vacibdir.
Bakıda keçirilən toplantının əsas əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, TDT ölkələri təhlükəsizlik məsələlərini birlikdə müzakirə etmək və mümkün problemlərə qarşı birgə yanaşmalar formalaşdırmaq imkanını genişləndirirlər. Prezident İlham Əliyev TDT Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin görüşləri barədə danışarkən qeyd edib ki, bu əməkdaşlıq “ortaq təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılmasına xidmət edir.” Bu gün dünyada baş verən proseslər göstərir ki, heç bir dövlət təhlükəsizlik məsələlərinə təkbaşına yanaşa bilməz. Ölkələr arasında əməkdaşlıq, qarşılıqlı məlumat mübadiləsi və birgə fəaliyyət mümkün risklərin qarşısının alınmasına kömək edir. Bakıda keçirilən görüş də məhz bu baxımdan diqqət çəkir. Türk dövlətləri arasında mövcud olan tarixi və mədəni yaxınlıq təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq üçün də möhkəm əsas yaradır.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında səslənən fikirlərdən də göründüyü kimi, TDT-nin gündəliyi artıq yalnız iqtisadi və mədəni məsələlərlə məhdudlaşmır. Təhlükəsizlik, informasiya, nəqliyyat, enerji və digər mühüm sahələrdə əməkdaşlıq da təşkilatın fəaliyyətində getdikcə daha çox yer tutur.